kenniscentrum seksuele diversiteit in het onderwijs
De meeste leerlingenbegeleiders beseffen dat twijfel rond seksuele voorkeur een van de mogelijke zorgen van scholieren kunnen zijn. In de praktijk krijgen hierover echter nauwelijks vragen. Dat leidt ertoe dat sommigen denken dat het op de school niet speelt, terwijl anderen zich afvragen hoe het mogelijk is dat zij zo zelden aangesproken worden over twijfels, die (zo blijkt uit onderzoek) bij circa 30% van de tieners voorkomen.
Veel leerlingenbegeleiders vragen welke problemen homo- en lesbische leerlingen hebben en hoe zij hen kunnen herkennen. Uit het onderzoek van Anne Kersten uit 1994 blijkt dat homo- en lesbische scholieren heel uiteenlopend omgaan met hun gevoelens en met discriminatie. Sommigen ervaren geen problemen of gaan soms zelf overpresteren, anderen krijgen last van slechte prestaties, gedragsproblemen, angst voor afwijzing, isolement of depressie.
Homo- en lesbische scholieren kunt u pas herkennen als zij u of anderen deelgenoot maken van hun gevoelens. Een lijst met specifieke aandachtspunten zou gebaseerd zijn op stereotypen of op signalen van problemen, die op zich niets met een homoseksuele voorkeur te maken hoeven te hebben. Als u scholieren ziet die minder presteren of andere problemen hebben, is dat een aanleiding om eens met ze te praten en daarbij een open oog te hebben voor hun zorgen rond discriminatie en hun seksuele gevoelens.
Om homo- en lesbische leerlingen te kunnen ondersteunen, is het nodig dat zij zelf de eerste stap nemen om hun gevoelens als homoseksueel, biseksueel of lesbisch te benoemen en daarover te spreken met anderen. De school en vertrouwenspersonen kunnen daaraan bijdragen door zichtbaar te maken dat zij daarvoor openstaan. Dat kan men doen door een poster op te hangen of folders neer te leggen die duidelijk maken dat homoseksualiteit bespreekbaar is. Als men dergelijke signalen niet geeft, gaan tieners er voetstoots van uit dat men homoseksualiteit niet serieus zal nemen.
Naast signalen van openheid over homoseksualiteit zullen docenten vragen en zinspelingen door leerlingen serieus moeten nemen. Dit is belangrijk, omdat uit onderzoek onder homo- en lesbische tieners blijkt dat zij het gevoel hebben dat de school hún problemen veel minder serieus neemt dan problemen van scholieren in het algemeen.
Het is nuttig dat docenten zich afvragen hoe zij zelf staan ten opzichte van homoseksualiteit. Als men zelf moeite heeft met homoseksualiteit, zal het moeilijk zijn scholieren met zulke gevoelens te ondersteunen. Hierover kan men in een team afspraken maken. Overigens bevelen wij aan dit werk niet volledig "af te schuiven" op eventuele homo- of lesbische docenten op uw school. Hoewel het kan overkomen als een vorm van waardering, is het ook een extra belasting voor hen. Bovendien kan het ertoe leiden dat niet alleen de klus, maar ook de schoolverantwoordelijkheid voor homo- en lesbische scholieren teveel bij één persoon terechtkomt.
Veel scholieren kampen met de vraag waar zij homoseksuele en lesbische gevoelsgenoten kunnen ontmoeten. Voor de wat oudere scholieren vanaf circa 17 à 18 jaar is een verwijzing naar het COC of De Kringen op zijn plaats. Zulke zelfhulpgroepen laten vaak geen tieners onder 16 toe uit vrees dat het contact tussen tieners en iets oudere leden van de groep leidt tot ongewenste intimiteiten of (beschuldigingen van) misbruik. Voor jongere homoseksuele scholieren bestaan daardoor anno 2002 nog geen georganiseerde ontmoetinggelegenheden. Zij zullen via informele kanalen hun weg moeten vinden. Deze informele contacten zijn voor hen het best te vinden via de website van het homojongerenblad Expreszo, waar men ook kan chatten en advertenties kan plaatsen. Correspondentie en ontmoetingen via deze site zijn veiliger dan het contact zoeken via de vele homoseksuele pornosites. Lesbische meiden kunnen naast de site van Expreszo ook terecht bij de website van het lesbische vrouwenblad "Zij aan Zij" en de populaire site van de Big Brother winnares Bianca "Let's be open".
Dit is een hoofdstuk uit de brochure "Een Vrolijke School".
Ga naar de inhoudsopgave van de brochure.