kenniscentrum seksuele diversiteit in het onderwijs
31 januari 2007 – In Amsterdam is ergernis ontstaan over de evangelische scholengemeenschap De Passie. De school heeft in haar scholengids opgeschreven dat homoseksualiteit niet strookt met de uitgangspunten van de school en dat er dus geen openlijk homoseksuele docenten werken. Empowerment waarschuwt tegen een emotionele en overhaaste reactie.
De Passie, in het Westelijk Havengebied, is een evangelische school. De letterlijke interpretatie van de bijbel, inclusief het scheppingsverhaal, is de basis voor het onderwijs. De meeste leerlingen zijn gereformeerd of hervormd, een enkeling is katholiek.
Algemeen directeur Gertjan Oosterhuis zegt dat zijn school geen ongerechtvaardigd onderscheid maakt. "Dat ligt anders bij onze school, die is gebaseerd op bijbelgetrouw onderwijs. Wij vragen van onze docenten dat zij de bijbel onderschrijven en dat ook in hun privé-leven uitdragen."
De school zegt geen onderscheid te maken op geaardheid maar op gedrag: "Wij zien een verschil tussen homofilie en homoseksualiteit. Het is goed mogelijk dat wij docenten in dienst hebben die homoseksueel geaard zijn, maar als christen besluiten geen relatie aan te gaan met iemand van hetzelfde geslacht."
Oosterhuis vergelijkt zijn beleid met dat van een islamitische school, die alleen moslims als leerkracht aanneemt. "Wij hebben ook geen docent in dienst die zegt dat God niet bestaat. Je mag selecteren op levensovertuiging."
De Amsterdamse wethouder Ahmed Aboutaleb eist opheldering van de scholengemeenschap over dit standpunt. In een eerste reactie vroeg hij zich af of sprake is van overtreding van de Wet Gelijke Behandeling en stuurde de school daarover een brief.
Ook Frank van Dalen, voorzitter van COC Nederland stelde dat het beleid van de school zou niet moeten en mogen kunnen. Als het hem ligt, mag de Commissie Gelijke Behandeling (CGB) zich er binnenkort over uitspreken.
Voor meer ingewijden in de dynamiek rond homodiscriminatie op scholen was direct duidelijk dat de school de passages juist had opgenomen in de schoolgids om te voorkomen dat zij voor de Commissie Gelijke Behandeling wordt gedaagd. Volgens de Wet Gelijke Behandeling mogen homoseksuele en lesbische docenten niet worden gediscrimineerd op "het enkele feit" dat zij homo zijn, en impliciet dus wél op het "uitdragen" daarvan.
De Commissie Gelijke Behandeling heeft tot nu toe slechts één uitspraak gedaan op dit punt. In 1999 oordeelde de CGB (oordeel 99-38 http://www.cgb.nl/opinion.php?id=453054606) dat de eisen van een reformatorische school niet mogen leiden tot onderscheid op grond van het enkele feit van homoseksuele gerichtheid. Tijdens de parlementaire behandeling van de Algemene Wet Gelijke Behandeling is uitdrukkelijk gesteld dat het samenwonen met een partner van hetzelfde geslacht valt onder "de enkele feit constructie".
Dat mag pas als er sprake is van bijkomende omstandigheden, bijvoorbeeld als een homoseksueel personeelslid zich zodanig gedraagt dat de betrokkene de grondslag van de school in feite verwerpt. Dan biedt de wet de mogelijkheid om een belangenafweging te maken. In 1999 kon daar geen sprake van zijn, omdat er wat dat betreft niets over de sollicitant bekend was.
Het "uitdragen" van schoolwaarden kan niet opportunistisch worden aangevoerd na een ontslag. De voorwaarden die de school stelt, moeten vooraf en specifiek in de schoolgids of beleidsnotities worden vermeld. Dit is waarschijnlijk de reden waarom de Passie daartoe is overgegaan. Dat blijkt ook uit de woorden van de directeur Oosterhuis. "Ik weet wel waarop je als school nat gaat." Volgens hem mag je als christelijke school wel voorwaarden verbinden aan je werknemers.
Volgens de grote christelijke scholenkoepel de Besturenraad, waarbij ook scholengemeenschap De Passie is aangesloten, vormen de scholen die er dit beleid op nahouden een kleine minderheid. "Maar het valt wel binnen de vrijheid van onderwijs", zegt onderwijsadviseur Erik Dees. "De school gaat uit van gelijke behandeling, maar stelt aanvullende eisen aan haar werknemers."
Hans van Dinteren van de homo/lesbische groep van CNV onderwijsbond geeft aan dat veel scholen die omweg van de extra eisen aan de christelijke levenswijze gebruiken. "Dus formeel hebben ze niets tegen iemands geaardheid, maar ze stellen dusdanige voorwaarden aan je levenswijze dat je je er als homo niet aan kúnt houden."
Peter Dankmeijer, directeur van Empowerment, het kenniscentrum homoseksualiteit in het onderwijs, waarschuwt voor een te emotionele aanpak. "Als COC Nederland of de gemeente Amsterdam naar CGB zouden stappen, doen zij er goed aan de zaak stevig voor te bereiden. Ten eerste moet de zaak aanhangig worden gemaakt door een klager die ongelijk behandeld wordt. Ten tweede moet de klager het in de klacht aannemelijk maken dat hij of zij, behalve op het punt van samenleven met iemand van hetzelfde geslacht, het eens is met de grondslag van de school en die zal uitdragen. Als het komt tot een rechtszaak, zal de principiële discussie gaan over de vraag in hoeverre een werkgever levensbeschouwelijke criteria mag stellen aan het privé-leven van zijn personeelsleden." (PD)