kenniscentrum seksuele diversiteit in het onderwijs
Omdat tieners vaak onzeker zijn over hun (seksuele) identiteit, spelen er veel knelpunten rond homoseksualiteit in het VO. In het verleden probeerde men vaak dit aan te pakken via educatie. Nu weten we dat er meer integrale aanpak op school niveau nodig is en experimenteren diverse organisaties met een dergelijke meer veelzijdige aanpak.
Daarnaast is er steeds meer het besef dat zelf binnen educatie de homonegativiteit niet kan worden opgelost via één lespakket. We zien daarom steeds meer vraag om evidence based werken en om de ontwikkeling van specifieke lespakketten.
In het secundair onderwijs beginnen scholieren hun seksuele identiteit te ontwikkelen. Bijna 30% van de scholieren geeft aan wel eens vage gevoelens of fantasieën over homoseksualiteit te hebben. Dit aantal neemt scherp af tussen 12 en 18 jaar. Rond die leeftijd is tussen de 3 en 5% tot de conclusie gekomen homo of lesbisch te zijn; de meeste anderen noemen zich dan heteroseksueel. Er is weinig ruimte meer voor identiteitstwijfel. "Twijfelaars" en scholieren die later homo of lesbisch blijken te zijn hebben meer dan gemiddeld last van sociale en emotionele problemen die vooral ontstaan in het contact met een homovijandige omgeving. Bij sommige scholieren leidt dit tot onderprestatie en uitval, bij anderen juist tot overcompensatie. Hoewel de leeftijd van zelfbenoeming als homo of lesbo steeds jonger lijkt te worden, achten de meeste scholieren de risico's op school te groot om er voor uit te komen. De homovijandigheid speelt op bijna alle scholen een rol, maar de meest ernstige problemen doen zich voor in het lager beroepsonderwijs en onder scholieren uit een fundamentalistisch georiënteerde gelovige kringen, waaronder streng Gereformeerde en Islamitische milieus.
De media begonnen vanaf midden jaren negentig veel aandacht te besteden aan het thema "allochtonen en homoseksualiteit". In september 1996 organiseerde een coalitie van organisaties een expert meeting over het thema. Er werd daarna een Landelijke Werkgroep Allochtonen, Homoseksualiteit en Onderwijs opgericht. De LWAHO analyseerde de problematiek rond allochtonen, homoseksualiteit en onderwijs en sloot begin 1999 haar werk af met een publicatie en aanbevelingen. Parallel hieraan organiseerden het NIGZ en de Schorerstichting in samenwerking met Empowerment in 1998 een tweetal expert meetings waarin sociaal-emotionele risico's van homo/lesbische jongeren in kaart werden gebracht (12 maart en 15 oktober 1998). Ook deze meetings zijn afgesloten met aanbevelingen. Naast vele inhoudelijke suggesties wordt steeds aangeraden om tot meer samenwerking, afstemming en regie te komen. Met name het werken aan een gemeenschappelijk beeld en lijn van wat multicultureel werken precies inhoudt wordt van belang geacht.
Lokaal wordt door COC groepen aan voorlichting gedaan. Deze circa 25 groepen worden landelijk ondersteund door de werkgroep voorlichtingstraining van het COC Nederland en Empowerment Lifestyle Services. Tot midden 2000 bestond er ook landelijke werkgroep voorlichtingsondersteuning bij het COC Nederland, maar die hief zichzelf op enige tijd nadat Empowerment haar ondersteunende rol beëindigde.
In de jaren 2000 zijn meer initiatieven ontwikkeld om tot actie te komen. Wat methodiek betreft ontwikkelde het platform "Burger Inn" (onder leiding van Forum) een voorlichtingsvideo. Het materiaal is vanaf eind 1999 tot 2006 beschikbaar geweest (momenteel verouderd en uitverkocht). Ondanks enthousiasme over de inhoud van de video, verliep de implementatie van het pakket moeizaam: docenten bleken het problematisch te vinden homoseksualiteit aan de orde te stellen.
In juni 2001 nam de rijksoverheid een aantal nieuwe prioriteiten rond homo-emancipatie op in de emancipatienota "Paars over roze". Met verbetering van leer- en werkomstandigheden in het voortgezet onderwijs wordt onder andere geëxperimenteerd in de projecten "Integraal Schoolbeleid Seksuele Diversiteit" en "Enabling Safety for Lesbigay Teachers". Deze projecten werden in 2005 afgerond en in 2007 geëvalueerd. Begin 2008 werd het evaluatierapport gepubliceerd en een handreiking voor schoolleiders.
Stichting Yoesuf kwam met een train de trainer programma, waarin het thema Islam en homoseksualiteit centraal staat. Dit is niet speciaal voor onderwijs bedoeld; het is in de praktijk meer gericht op hulpverleners.
Empowerment Lifestyle Services heeft sinds 1998 diverse trainingen voor VO scholen in de aanbieding.
In enkele gemeenten (met name Amsterdam, Nijmegen, Den Haag en Rotterdam) werkt men aan implementatieplannen om de aandacht voor homoseksualiteit binnen scholen te bevorderen.
Op Europees niveau is in 2003 en 2004 door een team uit vijf landen een manual ontwikkeld voor opvang en voorlichting rond homoseksualiteit in de multiculturele samenleving. Deze map is in het Nederlands uitgekomen onder de naam Dubbel Divers.
Deze pagina is bijgewerkt tot 5 januari 2008